Appearance
Kullanıcı İletişim Rehberi ve Dil Mimarisi (Communication Guide)
Bu rehber, Humindx'in karmaşık güvenlik ve gizlilik mimarisini farklı kullanıcı segmentlerine nasıl anlatacağını belirleyen katmanlı bir iletişim modelidir. Teknik detaylar için bkz. Güven Mimarisi.
1. Katmanlı Dil Mimarisi (Progressive Disclosure)
Kullanıcıya teknik gerçek gizlenmez, sıralanır. Herkes 1. katmanı görür, kimse 3. katmana zorlanmaz. Merak eden derinleşir, etmeyen güvenir.
Katman 1: Sezgisel Güven (Metafor + Sonuç)
- Hedef Kitle: Selin (Öğrenci), hızlı keşif isteyen genel kullanıcılar.
- Odak: "Benim için ne anlam ifade ediyor?"
- UI Alanı: Veri Röntgeni ana ekranı, onboarding özetleri.
| Teknik Kavram | Kullanıcı Dili (Metafor) | Temel Mesaj |
|---|---|---|
| Noise-Injected Embedding | "Tek Yönlü Cam" | "Yazdıkların bir özete dönüşür; bu özetten senin kelimelerine geri dönmek imkansızdır." |
| Audit Trail | "Veri Soy Ağacı" | "Profilindeki her özelliğin nereden geldiğini ve kimin onayladığını görebilirsin." |
| Bağlam Odaları | "Ayrı Defterler" | "Özel hayatın ve iş hayatın ayrı defterlerde tutuluyor. Hangi defteri kime göstereceğine sen karar veriyorsun." |
| Differential Privacy | (gösterilmez) | Katman 2'de "dijital gürültü" olarak açıklanır. |
| Embedding Inversion Attack | (gösterilmez) | Katman 2'de "geri döndürme girişimi" olarak açıklanır. |
| Confidence Score (Integrity) | "Profil Güvenilirliği" | "Profilinin ne kadar olgun ve tutarlı olduğunu gösteren puan." |
Katman 2: Şeffaf Mekanizma (Mantık + Kanıt)
- Hedef Kitle: Can (İş arayan), sistemi sorgulayan meraklı kullanıcılar.
- Odak: "Nasıl çalışıyor?"
- UI Alanı: "Nasıl Çalışır?" bağlantıları, tooltip'ler, pop-up paneller.
Örnek Metinler:
Tek Yönlü Cam: "Sohbetlerin, sistemimiz tarafından anlam haritalarına (vektör) dönüştürülür. Bu haritalara kasıtlı olarak 'dijital gürültü' ekliyoruz. Bu gürültü, en ileri saldırı yöntemleriyle bile senin orijinal cümlelerine ulaşılmasını engeller. Sen bir anlam ifade edersin, ama kelimelerin sana özel kalır."
Veri Soy Ağacı: "Her senaryo öncesi sana bir etiket (İş, Sosyal, Keşif) öneriyoruz. Bu etiketi sen değiştirebilirsin. Ancak her manuel değişiklik sistem tarafından not edilir; bu da senin profilinin 'doğallık ve tutarlılık' puanını oluşturur."
Ayrı Defterler: "Eşinle yaptığın uyum sohbeti 'Sosyal Defter'ine yazılır. İş başvurun için kullanılan skor ise yalnızca 'Profesyonel Defter'inden hesaplanır. Bu iki defter arasında otomatik geçiş yoktur — ama sen istersen güçlü bir özelliğini profesyonel defterine taşıyabilirsin."
Katman 3: Teknik Otorite (Spesifikasyon + Regülasyon)
- Hedef Kitle: Veri bilimciler, regülatörler, İK profesyonelleri.
- Odak: "Standartlara uygun mu?"
- UI Alanı: Gizlilik Merkezi, Teknik Whitepaper, İK Paneli Detayları.
Örnek Metinler:
Differential Privacy: "Vektörel özetleme (embeddings) sürecinde, epsilon-differential privacy standartlarında kalibre edilmiş gürültü enjeksiyonu uygulanmaktadır. Bu, embedding inversion attacks riskini istatistiksel olarak elimine eder."
Immutable Logs: "Audit Trail verileri değiştirilemez (immutable) log yapısında saklanır ve B2B tarafında sunulan Confidence Score'un 'Veri Bütünlüğü' (Data Integrity) alt bileşenini besler."
2. Kullanıcı Segmentlerine Göre "Veri Röntgeni" Mesajları
A. Selin (Öğrenci — Keşif Fazı)
"Selin, az önce 'Gölge Ajan' ile yaptığın tartışma sadece senin Sosyal Defterine kaydedildi. Kariyer profilin yalnızca profesyonel etkileşimlerinden besleniyor — aynen senin istediğin gibi."
B. Can (İş Arayan — Uyum Fazı)
"Can, bu başvuru için paylaştığın 'Uyum Skoru', sadece senin onayladığın Profesyonel Defter verilerinden üretildi. Şirket, senin özel hayatındaki (Sosyal Defter) mizaç dalgalanmalarını görmez. Veri Röntgeni'nden şirketin tam olarak ne gördüğünü canlı olarak inceleyebilirsin."
C. Merve (İK Müdürü — Kurumsal Yönetim)
"Merve, Ali'nin paylaştığı Uyum Skoru, yalnızca profesyonel etkileşimlerinden üretilmiştir. Bu skorun güvenilirlik derecesini 'Veri Tutarlılık Puanı' üzerinden değerlendirebilirsin. Ali'nin özel hayat verileri sisteme kapalıdır — sen de Humindx de göremez."
3. Kritik Terminoloji Sözlüğü (User-Facing)
Bu terimler, uygulama arayüzünde ve kullanıcıya yönelik tüm iletişimlerde kullanılacak standart ifadelerdir:
| Teknik Terim | Kullanıcı Terimi | Açıklama |
|---|---|---|
| Noise-Injected Embeddings | Tek Yönlü Cam | Yazdığın her şeyin geri döndürülemez bir özete dönüştüğü güvenli dönüşüm. |
| Audit Trail | Veri Soy Ağacı | Profilindeki her özelliğin nerede, ne zaman ve nasıl doğduğunun kaydı. |
| Context Rooms | Ayrı Defterler | Özel, profesyonel ve keşif verilerinin birbirinden bağımsız tutulduğu yapı. |
| Confidence Score | Profil Güvenilirliği | Sistemin seni ne kadar iyi tanıdığını ve verinin ne kadar tutarlı olduğunu gösteren puan. |
| Data Lineage | Veri Soyu | Bir özelliğinin hangi tarihte, hangi sohbetten doğduğunun izlenebilir kaydı. |
| Psikometrik Pasaport | Psikometrik Pasaport | Senin onayladığın, taşınabilir ve doğrulanmış dijital kimliğin. |
| Black Box | Kara Kutu | Yazdığın her şeyin işlenip silindiği güvenli bölge. |
4. UX Görselleştirme Referansı
Veri Röntgeni ekranının temsili düzeni:
┌─────────────────────────────────────────────┐
│ 🔍 Veri Röntgeni │
│ │
│ Dışadönüklük: 72 → 74 (+2) │
│ 📍 Kaynak: Keşif Defteri [NEUTRAL] │
│ 🏷️ Etiket: Sistem tarafından belirlendi │
│ 🔒 Profesyonel deftere etkisi: Yok │
│ │
│ ┌─────────────────────────────────────┐ │
│ │ Verini Tek Yönlü Cam'a çevirdik. │ │
│ │ Yazdıkların silinir, │ │
│ │ öğrendiklerimiz kalır. │ │
│ │ │ │
│ │ [Nasıl çalışır? ▸] │ │
│ └─────────────────────────────────────┘ │
│ │
│ [Teknik detaylar →] │
└─────────────────────────────────────────────┘Son güncelleme: 2026-04-15 — Katmanlı iletişim modeli, segment bazlı mesajlar ve terminoloji sözlüğü tanımlandı.